Nieuw leiderschap

De sleutel tot alle wijsheid
Gisteren was het dan zover. Het slot van Dan Brown’s bestseller The Lost Symbol onthulde op tv eindelijk het grote geheim. Voor wie nog gaat kijken: spoileralert! De hoofdpersonen komen erachter dat er geen fysieke ‘poort’ als sleutel tot alle wijsheid bestaat, maar alleen een mentale. Die poort is te vinden door innerlijke ontwikkeling. Misschien wel de belangrijkste ontdekking was dat we allemaal goddelijke wezens zijn. Allemaal schakels van dezelfde keten.

Foute bankiers
Eerst heerste er teleurstelling dat ze na een levensgevaarlijke zoektocht en de ontrafeling van vele mysteriën een Bijbel vonden als ‘hoeksteen’ van alle kennis. Want wat vind je nou in een Bijbel!? Dan Brown’s boek geeft na deze ontdekking wat meer wijsheid weg dan de film, dus ik zeg hierbij: laat je eens verrassen! In Matteüs 23 bijvoorbeeld kaffert Jezus de Joodse schriftgeleerden en Farizeeën uit alsof hij tegen sjoemelende dieselmotorfabrikanten, aan het pluche geplakte politici, foute bankiers en huisjesmelkers praat. Met de komende verkiezingen voor de boeg vind je hier prima ideeën voor écht nieuw leiderschap.

Slangen, adderengebroed, blinde wegwijzers
Jezus noemt de schriftgeleerden en Farizeeën ‘witgepleisterde graven’, schoon van buiten, maar van binnen vol doodsbeenderen, huichelarij en wetsverachting. Slangen, adderengebroed, ‘blinde wegwijzers’ steekt hij verder van wal: ze sluiten de hemel juist voor mensen, gaan er zelf niet binnen en versperren de weg voor degenen die er graag heen willen.

Het ervaren van het mysterie
De schriftgeleerden en Farizeeën slaan volgens hem de plank mis door de kernboodschap van Matteüs 22:34-40, ‘heb God, anderen en jezelf lief met heel je hart, heel je ziel en met heel je verstand’ te beperken tot ‘heb onze dogma’s lief met heel je verstand’. Hoe karig. Want, geeft Jezus aan, de uitgevoerde rituelen voelen aan als een lege huls en de 10 geboden zijn niet gegeven als dogma’s, maar als leefregels. Het gaat niet om het altaar, de tempel en de hemel zelf, maar om wat daarop ligt, erin woont en erachter schuil gaat: de goddelijke natuur, de ziel en geest. Het ervaren van het mysterie.

Een radicale koerswijziging is nodig
Matteüs 23 somt de wanprestaties van de toenmalige kerkleiders op, maar wij hebben allemaal denk ik trekjes van een schriftgeleerde of Farizeeër. Het zijn archetypen. Deze tijd, waarin miljoenen mensen depressie, burn-out en leegte ervaren en het vertrouwen in leidende instanties nog nooit zo laag was, vraagt om een radicale koerswijziging. Van iedereen. Daarvoor is het nodig om echt contact te maken met jezelf, anderen en je inspiratiebronnen.

Het draait om beleving
Het draait om beleving legt Jezus in Matteüs 23 uit. Daarom zegt hij tegen de schriftgeleerden en Farizeeën: zit niet te muggenziften, maar reinig de inhoud van de beker, dan zal hij ook van buiten rein worden. Met andere woorden doe iets aan jezelf, in plaats van de heilige boeken uit te pluizen naar het woord. Kom uit je hoofd, werk aan de zuiverheid van je hart, dan kun je het goede voorbeeld geven!

Wat kunnen wij zelf doen?
In Mattheüs 23 voorspelt Jezus hoe toekomstige kerkleiders door hun innerlijke armoede komende profeten en wijzen zullen buitensluiten, doden, kruisigen, geselen en vervolgen. En hij kreeg gelijk. Wat wij zelf als schriftgeleerden en Farizeeën anders kunnen doen is onszelf keer op keer de vraag stellen hoe wij een eenzijdige nadruk op ratio, materie, geld, belangen en macht kunnen vervangen door inspiratie van binnenuit. Hoe wij oordelen, dogma’s en leegte kunnen verruilen voor zelfinzicht, reiniging, beleving en liefde voor elkaar.

Als wij onze ‘beker’ vullen met dienstbaarheid, dankbaarheid en echt contact, moet je eens opletten wat er dan allemaal gaat veranderen.